محمد قاضی کیست؟

به نقل از هم میهن، بعید است کتابخوانی ایرانی، نام محمد قاضی را نشنیده باشد؛ مترجمی برجسته که از ابتدای دهه ۱۳۲۰ با ترجمه اثری کوچک از ویکتور هوگو به‌نام «کلود ولگرد»، نخستین قدم را در راه ترجمه برداشت و پس از آن ۱۰ سال ترجمه را کنار گذاشت.

در سال ۱۳۲۹ پس از صرف یک‌سال‌ونیم وقت برای ترجمه «جزیره پنگوئن‌ها» اثر آناتول فرانس، به زحمت توانست ناشری برای این کتاب پیدا کند، اما سه‌سال بعد که این اثر انتشار یافت، به‌دلیل شیوایی، روانی و موضوع متفاوت کتاب، آناتول فرانس در ایران شهرتی به‌هم‌زد.

از دیگر ترجمه‌های مشهور قاضی، می‌توان به ترجمه دوره کامل «دن کیشوت» اثر سروانتس اشاره کرد که در سال‌های ۱۳۳۶ تا ۱۳۳۷، جایزه بهترین ترجمه سال را از دانشگاه تهران دریافت کرد. «شازده کوچولو»، «داستان کودکی من» (زندگینامه چارلی چاپلین)، «دوریت کوچک» (نوشته چارلز دیکنز)، «مهاتما گاندی» (اثر رومن رولان)، «زوربای یونانی» (نوشته نیکوس کازانتزاکیس)، «ماجراجوی جوان» (اثر ژاک سرون) و «مادر» (نوشته ماکسیم گورکی)، از دیگر ترجمه‌های اوست. قاضی در ۲۴ دی‌ماه ۱۳۷۶، در ۸۴ سالگی در تهران درگذشت و در زادگاهش به خاک سپرده شد.