معرفی بهترین فیلم‌های سینمای ترکیه؛ از عاشقانه تا جنگی و کمدی

به گزارش پلاس: فیلم‌هایی مانند «زیرزمین» (1995) با داستانی تاریخی و «اوزاک» (2002) با روایت واقع‌گرایانه دو دوست در ترکیه، تنوع ژانرهای سینمای ترکیه را نشان می‌دهند. «گورا» (2004) به‌عنوان یک کمدی علمی-تخیلی برجسته، و «بابام و پسرم» (2005) که به موضوعات خانواده و سیاست می‌پردازد، از آثار موفق این سینما هستند. همچنین فیلم‌هایی چون «معجزه» (2015) و «آیلا: دختر جنگ» (2017) با داستان‌های انسانی و تأثیرگذار، جایگاه ویژه‌ای در میان مخاطبان دارند. آثار نوری بیلگه جیلان مانند «روزی روزگاری در آناتولی» (2011) و «خواب زمستانی» (2014) نیز نمونه‌هایی از سینمای معناگرا و فلسفی ترکیه به شمار می‌آیند.

پیشنهاد مطالعه

استایل غیرمنتظره نجمه جودکی ( مجری باحجاب صدا و سیما) خارج از تلویزیون ؛ تغییر ظاهری که همه را شگفت‌زده کرد!

فیلم های ترکی در سال‌های اخیر محبوبیت زیادی در میان مخاطبین فارسی زبان پیدا کرده‌اند. این فیلم‌ها با موضوعات مختلفی همچون عشق، خانواده و جنگ می‌کنند تا تاریخ و فرهنگ ترکیه را به تصویر بکشند. در این بلاگ از مجله پلاس و به نقل از پاراج قصد داریم تا به شما برخی از بهترین فیلم های ترکی را معرفی کنیم که می‌توانید از تماشای آن‌ها لذت ببرید. پس با ما در ادامه این مسیر همراه باشید.

بهترین فیلم های ترکیه ای

اگر فیلم‌ها و آثار ترکیه ای را بخش بزرگی از صنعت سرگرمی چند سال اخیر ندانیم، کم لطفی کرده‌ایم. فیلم های ترکیه ای در حال حاضر در میان مخاطبین فارسی زبان و غیر فارسی زبان جایگاه بسیار ویژه‌ای دارند. جالب است بدانید که بسیاری از بهترین فیلم های ترکی به زبان‌های کشورهای دیگر زیرنویس و دوبله می‌شوند. اگر از جمله افرادی هستید که تا به الان فیلم ترکی تماشا نکرده‌اید، هیچ جای نگرانی وجود ندارد. شما می‌توانید از آثاری که در این لیست معرفی خواهیم کرد برای شروع استفاده کنید. این عناوین به همراه آلبوم تصاویر جذاب و تیزر‌های تخصصی نقدیم حضور شما می‌گردد. اگر به دنبال بهترین فیلم سینمایی ترکی هستید با ما همراه باشید در این مقاله از هر ژانری عناوین جذاب داریم.

فیلم ترکیه ای زیر سقف در سال 1995 میلادی به کارگردانی امیر کستاوریتسا و با بازیگرانی همچون میرا فورلان و لایا مارکوچ، داستانی پرفراز و نشیب را به تصویر می‌کشد. فیلم درباره دو دوست است که در زمان جنگ جهانی دوم در بلغارستان زندگی می‌کنند و تحت تأثیر شرایط سیاسی و اجتماعی قرار می‌گیرند. فیلم سینمایی زیر سقف از جهت آن‌که به موضوع متفاوتی می‌پردازد، بسیار کمتر در میان مخاطبین ایرانی دیده شده است؛ اما اگر علاقه چندانی به تماشای فیلم و سریال های ترکی با موضوع عاشقانه ندارید و علاقمند هستید تا موضوعات دیگری را تجربه کنید، ما تماشای اثر کلاسیک زیر سقف را به شما پیشنهاد می‌کنیم.

فیلم سینمایی ترکیه ای Uzak در سال 2002 میلادی به کارگردانی نوری بیلگه‌کایا و با بازی لئو شیره‌کل و موزهگان قزیلچای، داستانی تلخ و واقع‌گرایانه را روایت می‌کند. این فیلم در مورد دو دوست قدیمی است که در یک شهر بزرگ ترکیه با هم زندگی می‌کنند و در این بین تنش‌ها و ناامیدی‌های زیادی را تجربه می‌کنند. حوادث ناامید کننده‌ای که در زندگی آن‌ها اتفاق می‌افتد باعث می‌شود تا اشک از چشمان شما سرازیر شود. اگر برای شروع به دنبال آشنایی با سینمای ترکیه هستید، پیشنهاد ما این است که از آثار همچون عمر مختار شروع کنید تا با پیچش‌های بیشتری از این سینما مواجه شوید.

فیلم “G.O.R.A.” محصول سال 2004، یک کمدی علمی-تخیلی ترکی است که با کارگردانی اوزان چولاک‌اوغلو و بازی کمدین معروف چم ییلماز، شما را به یک ماجراجویی فضایی جذاب می‌برد. این فیلم داستان آریف، یک فروشنده فرش در استانبول را روایت می‌کند که توسط بیگانگان ربوده و به سیاره‌ای به نام G.O.R.A. برده می‌شود. در آنجا، او تلاش می‌کند تا از دست فرمانده لوگار خبیث فرار کند و پرنسس چکو را نجات دهد.

از نکات جالب فیلم این است که آریف توسط یک سفینه فضایی به نام “KA-FA 1500” هدیه می‌گیرد، که یک اصطلاح عامیانه ترکی به معنی “بالا بودن” است. این فیلم نه تنها از لحاظ داستانی و کمدی برجسته است، بلکه در صنعت سینمای ترکیه نیز به چندین رکورد دست یافته است: بزرگ‌ترین مجموعه فیلم‌برداری ساخته شده تا آن زمان، بالاترین بودجه (5 میلیون دلار)، و طولانی‌ترین زمان انتظار برای انتشار (سه سال).

“G.O.R.A.” با ترکیبی از کمدی، علمی-تخیلی و ماجراجویی، تماشاگران را به سفری هیجان‌انگیز در کهکشان می‌برد. اگر از فیلم‌هایی مانند “A.R.O.G” یا “Arif V 216” لذت می‌برید، این فیلم نیز شما را سرگرم خواهد کرد. این فیلم با فضاسازی منحصر به فرد و داستانی جذاب، یکی از بهترین آثار کمدی علمی-تخیلی ترکیه است که نباید از دست بدهید.

فیلم سینمایی ترکی بابام و اوگلوم در سال ۲۰۰۵ میلادی ساخته شد. این فیلم داستان زندگی یک خبرنگار را روایت می‌کند که پس از کودتای نظامی در ترکیه به زندان می‌افتد و پس از آزاد شدنش با پسرش که از او برای مدتی فاصله گرفته بود، بار دیگر رابطه برقرار می‌کند. این فیلم با بازی عالی چاغان ایرم و فکرت کوشکان یکی از شاهکارهای سینمای ترکیه است و به موضوعات مهمی مانند خانواده، عشق، سیاست و تاریخ می‌پردازد.

سایت آسین موی پلاس در نقدر برای این فیلم ترکیه‌ایی می‌نویسد:

تماشای این فیلم بدون هیچ انتظاری به نفع من تمام شد، چون انتظار عظمت و احساسی که در این ۱ ساعت و ۴۸ دقیقه نهفته بود را نداشتم. پدر و پسر بدون هیچ تشریفات و عذرخواهی، یکدیگر را همان‌طور که هستند می‌پذیرند و این نشان‌دهنده قدرت رابطه آن‌هاست. شنیده‌ام که این فیلم یک اثر کلاسیک ماندگار از ترکیه است و بسیاری از افراد هنگام تماشای آن گریه می‌کنند. من قطعاً تحت تأثیر قرار گرفتم، که حالا متوجه شده‌ام یکی از انتظارات ناخودآگاهم از یک فیلم همین است.

فیلم ترکیه ای حبس یکی از بهترین فیلم های ترکیه است که در  ژانر بیوگرافی در سال 2007 میلادی ساخته شد. این فیلم سینمایی، داستان واقعی زندانی شدن چهار نخست وزیر ترکیه در جزیره حبس را روایت می‌کند. فیلم حبس با بازگشت به رویدادهای کودتای نظامی سال ۱۹۸۰ به نقش سیاسی و اجتماعی این چهار شخصیت اشاره می‌کند. همچنین از طرف دیگر بازی قوی بازیگران معروف ترک همچون نور بیرسل، هالوک بیرگن و … باعث شده تا این فیلم در لیست برترین آثار ترکی زبان قرار بگیرد.

فیلم Köprüdekiler در سال 2009 به کارگردانی آصلان اورسوج ساخته شد. داستان این فیلم سینمایی ترکی زبان درباره چهار خانواده است که در زیر پل‌های بزرگ شهر استانبول زندگی می‌کنند و با مسائل و مصاعب دشواری همچون فقر، بحران، خشونت و تبعید دست و پنجه نرم می‌کنند. این فیلم با نگاه واقع گرایانه و بدون هرگونه قضاوت اخلاقی و منفی به زندگی این افراد می‌پردازد و به مخاطب خود نشان می‌دهد که چگونه این خانواده‌ها برای بقا تلاش می‌کنند. جالب است بدانید که این فیلم نامزد جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم خارجی شد و توانست جوایز مختلف دیگری را از آنِ خود کند.

فیلم سینمایی ترکیه‌ای مربای انجیر، در سال ۲۰۱۱ در ژانر عاشقانه ساخته شد. داستان فیلم درباره رابطه عجیب بین یک موسیقی‌دان و یک دختر مبتلا به بیماری سرطان است که در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند. این فیلم با بازی هالیل سئوزر و ملیسا سوزن یکی از محبوب‌ترین فیلم های عاشقانه ترکیه ای است و با موسیقی زیبا و دلنشین خود در میان طرفداران سینمای ترکیه شهرت دارد.

شبی سرد در دل استپ‌های بی‌انتهای آناتولی، کاروانی از خودروها در تاریکی پیش می‌رود. یک کمیسر پلیس، یک دادستان، یک پزشک و مظنونی که به قتل اعتراف کرده، دنبال جسدی می‌گردند که قرار است جایی همین نزدیکی دفن شده باشد. اما قاتل مسیر را به یاد نمی‌آورد و هر تپه شبیه تپه‌ای دیگر است. جست‌وجو هر ساعت طولانی‌تر می‌شود و پرده‌ها یکی‌یکی از روی رازهای مردانی کنار می‌رود که برای یافتن یک جسد آمده‌اند، اما ناخواسته با گذشته خودشان روبه‌رو می‌شوند.

این فیلم ساخته نوری بیلگه جیلان (Nuri Bilge Ceylan) است و در سال ۲۰۱۱ ساخته شد. جیلان فیلمنامه را با ابرو جیلان و ارجان کسال نوشت. مدت فیلم ۱۵۷ دقیقه است و در جشنواره کن ۲۰۱۱ جایزه بزرگ هیئت داوران (Grand Prix) را به دست آورد. جیلان سه سال بعد با «خواب زمستانی» نخل طلای کن را هم گرفت.

از نظر تحلیلی، این فیلم نشان می‌دهد چرا سینمای ترکیه فقط به قصه‌های پرحادثه محدود نیست. جیلان از یک تحقیق جنایی ساده، تأملی درباره عدالت، وجدان و تنهایی انسان ساخته است. ریتم آرام و تصاویر باشکوه دشت‌ها باعث شده این اثر در گفت‌وگوهای منتقدان درباره بهترین فیلم‌های ترکیه، نمونه‌ای از اوج سینمای مؤلف این کشور به شمار بیاید.

فیلم Kelebeğin Rüyası (رویای پروانه) در سال ۲۰۱۳ در ژانر درام ساخته شد و یکی از بهترین فیلم های ترکیه در میان طرفداران شناخته می‌شود. داستان فیلم درباره دو شاعر جوان است که در دوران جنگ جهانی دوم در شهر زونگولداک زندگی می‌کنند و این دو عاشق یک دختر مدرسه‌ای می‌شوند. این عشق مثلثی برای همیشه زندگی آن‌ها را تغییر می‌دهد. این فیلم با بازی کیوانچ تاتلیتوغ، مرت جان و فرح زینب عبدالله یک فیلم زیبا و شاعرانه است که به زندگی، عشق، ادبیات و تاریخ ترکیه به زیباترین شکل ممکن احترام می‌گذارد.

فیلم کوزا یکی از بهترین فیلم های ترکی تولید شده در یک دهه اخیر است. داستان این فیلم، زندگی سه خواهر را روایت می‌کند که پس از مرگ پدرشان به روستای آب و اجدادیشان باز می‌گردند و با گذشته و خاطراتشان روبرو می‌شوند. این فیلم با بازی نورگول یشیلچای، دمت اکباغ و بیرسان اولوک در جشنواره فیلم کن نامزد جایزه بود و بسیار مورد تحسین منتقدان و مخاطبین غیر ترکی زبان قرار گرفت.

فیلم خواب زمستانی به کارگردانی نوری بیلگه‌کایا و با بازیگران مشهوری همچون حلیل ارنر و آیدا اوزدو، داستان یک هتلدار بسیار ثروتمند را روایت می‌کند که در طول زمستان در شهری کوهستانی در کشور ترکیه درگیر دردسرهای فراوان می‌شود. این فیلم برخلاف سایر تولیدات ترکی زبان، با محوریت بحث‌های فلسفی و اخلاقی، به شکلی عمیق و معناگرا داستان خود را پیش می‌برد. اگر از جمله افرادی هستید که به دنبال تماشای فیلم‌های پیچیده‌اید، پیشنهاد ما به شما فیلم Kış Uykusu است.

کارگردان ترکیه‌ای نوری بیلگه جیلان به اتهام بدرفتاری با حیوانات در حال پیگیری قضایی است، چرا که یکی از اسب‌ها در حین ضبط فیلم دچار شکنجه شده است. طبق قانون حمایت از حیوانات در ترکیه، برای کسانی که مرتکب بدرفتاری با حیوانات می‌شوند، جریمه‌های مختلفی در نظر گرفته شده است. همچنین، پیشنهادی به مجلس ترکیه ارائه شده که درخواست می‌کند برای افرادی که به حیوانات آسیب می‌رسانند، مجازات زندان در نظر گرفته شود.

نام شخصیت اصلی، آیدین، یکی دیگر از جنبه‌های پنهان فیلم برای مخاطبان بین‌المللی است. در زبان ترکی، آیدین به معنای روشنفکر یا فرهیخته است و برای اشاره به طبقه روشنفکران استفاده می‌شود. همچنین، این نام در ترکیه برای مردان بسیار رایج است. در اتاق مطالعه آیدین، پوستری از نمایشی به نام آنتونیوس و کلئوپاترا دیده می‌شود. این نمایش در واقع توسط بازیگر اصلی فیلم، حلوک بیلگینر که نقش آنتونیوس را ایفا کرده است، اجرا شده بود.

معجزه (Mucize 2015)

سال ۱۹۶۱ است و معلمی جوان به نام ماهیر از غرب ترکیه به دورافتاده‌ترین نقطه شرق کشور فرستاده می‌شود، به روستایی کردنشین که حتی مدرسه ندارد. ماهیر از این مأموریت چندان راضی نیست، اما یک شرط دارد: دختران هم باید درس بخوانند. در همین روستا با عزیز آشنا می‌شود، مردی ۳۴ ساله با معلولیت جسمی که خواندن و نوشتن نمی‌داند. دوستی این دو آغاز می‌شود و با هم مدرسه‌ای می‌سازند. بعد برف می‌بارد و سرنوشت روستا، بچه‌ها و معلم در سکوتی یخ‌زده گره می‌خورد.

«معجزه» در سال ۲۰۱۵ به نویسندگی و کارگردانی محسون کرمیزی‌گول (Mahsun Kırmızıgül) ساخته شد. طالب بولوت (Talat Bulut) نقش معلم و مرت تورک (Mert Turak) نقش عزیز را بازی می‌کند. فیلم حدود ۱۳۶ دقیقه است. به گزارش روزنامه دیلی صباح، در هفته اکران رکورد بهترین فروش افتتاحیه آن فصل را شکست. در سال ۲۰۱۹ هم دنباله‌ای با عنوان «معجزه ۲: عشق» ساخته شد.

جایگاه فیلم در فهرست بهترین‌ها به نیروی احساسی‌اش برمی‌گردد. تضاد برف و گرمای انسانی، و باور به اینکه آموزش می‌تواند سرنوشت یک روستا را عوض کند، فیلم را به اثری ماندگار در حافظه تماشاگران ترک تبدیل کرده است.

فیلم “آیلا: دختر جنگ” محصول سال 2017، یک درام جنگی احساسی و تاثیرگذار است که بر اساس یک داستان واقعی ساخته شده است. این فیلم داستان گروهبان سلیمان دلبیرلیگی را روایت می‌کند که در طول جنگ کره در سال 1950، دختری کوچک و یتیم به نام آیلا را پیدا می‌کند. سلیمان، تحت تاثیر وضعیت آسیب‌پذیر و معصومیت آیلا، تصمیم می‌گیرد از او مراقبت کند و او را به عنوان دختر خود بپذیرد.

رابطه عاطفی و پدرانه‌ای که بین سلیمان و آیلا شکل می‌گیرد، قلب فیلم را تشکیل می‌دهد و نشان‌دهنده‌ی عمق انسانیت و همدلی در میان وحشت‌های جنگ است.

به نقل از مخاطبان سایت Imdb از نکات برجسته فیلم می‌توان به بازی فوق‌العاده اسماعیل حاجی‌اوغلو در نقش سلیمان و کیم سول در نقش آیلا اشاره کرد. این فیلم توانست جایزه‌های متعددی کسب کند و به عنوان نماینده رسمی ترکیه برای بخش بهترین فیلم خارجی زبان در نودمین دوره جوایز اسکار در سال 2018 معرفی شود.

“آیلا: دختر جنگ” نه تنها یک داستان جذاب و احساسی ارائه می‌دهد، بلکه به عنوان پلی بین فرهنگ‌ها، احساسات انسانی مشترک و تجارب مشترک مردم از پس‌زمینه‌های مختلف را به تصویر می‌کشد. اگر از فیلم‌هایی مانند “The Pursuit of Happyness” یا “Life Is Beautiful” لذت برده‌اید، این فیلم نیز شما را مجذوب خواهد کرد و به عمق قلبتان نفوذ خواهد کرد.

در دل فقر و تلخی، کودکی در جنوب شرق ترکیه عاشق آواز است. او بعدها به یکی از پرطرفدارترین صداهای موسیقی ترکیه تبدیل می‌شود و مردم او را «مسلم بابا» می‌نامند. «مسلم» روایت زندگی مسلم گورسس (Müslüm Gürses) است: متولد ۱۹۵۳ در شانلی‌اورفا، با عشقی بزرگ به همسرش، فرازهای شکوهمند شهرت و دوره‌های سنگین رنج و افول. تیموچین اسن (Timuçin Esen) نقش خواننده را بازی می‌کند و زرین تکین‌دور (Zerrin Tekindor) در نقش مُحترم نور ظاهر می‌شود.

این فیلم در سال ۲۰۱۸ به کارگردانی جان اولکای (Can Ulkay) و کچه (Ketche) ساخته شد. نویسندگان آن هاکان گوندای و گورهان اوچیفتچی هستند. فیلم در ۲۶ اکتبر ۲۰۱۸ اکران شد و ظرف یک ماه بیش از پنج میلیون بلیت فروخت و پرفروش‌ترین فیلم سینماهای ترکیه در سال ۲۰۱۸ شد. بر اساس آمار IMDb، فیلم ۱۱ جایزه و ۱۰ نامزدی دارد. نکته جالب اینکه آهنگ‌های فیلم را خود تیموچین اسن خوانده و از صدای اصلی مسلم گورسس استفاده نشده است. تهیه‌کننده فیلم این را نشانه احترام به خواننده توصیف کرده است.

فیلم ترکی مسلم ثابت می‌کند بیوگرافی موسیقایی می‌تواند به پدیده‌ای ملی تبدیل شود. فیلم فقط زندگی یک خواننده را روایت نمی‌کند و حافظه مشترک میلیون‌ها نفر را زنده می‌کند، و همین آن را به یکی از محبوب‌ترین فیلم‌های تاریخ سینمای ترکیه بدل کرده است.

این فیلم  یک اثر ترکی ترسناک با چارچوبی روانشناختی است که داستان چهار دوست را دنبال می‌کند که برای تفریح به یک خانه قدیمی در جنگل می‌روند. اما آن‌ها خیلی زود متوجه می‌شوند که خانه حاوی رازهای تاریک و نفرین شده است و باید برای زنده ماندن و فرار از این مصیبت بزرگ تلاش کنند. این فیلم با بازی سلین تکین، سبحان تاغماغ، علیرضا آقاخان و دیدم سویر در جشنواره‌های مختلفی حضور پیدا کرد و توانست با نظر مثبت مخاطبین روبرو شود. اگر به دنبال تماشای فیلم سینمایی ترسناک ترکی هستید، پیشنهاد ما به شما فیلم Siccin 5 است.

فیلم درخت گلابی وحشی ساخته نوری بیلگه جیلان، سفری عمیق به ریشه‌های خانواده، رؤیاهای ناکام و جستجوی معنا در زندگی است. این فیلم که با نگاهی شاعرانه و فلسفی ساخته شده، داستان سینان، نویسنده‌ای جوان را روایت می‌کند که پس از فارغ‌التحصیلی به زادگاهش بازمی‌گردد تا نخستین کتابش را منتشر کند. اما بازگشت او، بیش از آنکه پایان جستجوهایش باشد، شروع کشمکش‌هایی درونی و بیرونی است. نوری بیلگه جیلان در مصاحبه‌ای گفته است که این فیلم دربارهٔ لغزش اجتناب‌ناپذیر یک پسر به سرنوشتی شبیه پدرش است. سینان در میان آرزوهای بزرگ و محدودیت‌های کوچک زندگی، به سرنوشتی که از آن گریزان است نزدیک‌تر می‌شود—سرنوشتی که در شخصیت پدرش، مردی گرفتار قمار و بدهی، متجلی شده است.

فیلم بر اساس زندگی واقعی یکی از نویسندگان فیلمنامه، آکین آکسو، ساخته شده است. شخصیت سینان بازتابی از زندگی خود او و رابطه‌اش با پدرش است. دیالوگ‌های عمیق فیلم، که با نقل‌قول‌هایی از داستایوفسکی، نیچه و یونس امره غنی شده‌اند، لایه‌های فلسفی و فکری اثر را تقویت می‌کنند. درخت گلابی وحشی در جشنواره فیلم کن ۲۰۱۸ نامزد دریافت نخل طلا شد. با اینکه این جایزه را کسب نکرد، اما به خاطر کارگردانی استادانه، بازی‌های طبیعی و فیلم‌برداری چشم‌نوازش، تحسین منتقدان را برانگیخت. همچنین جوایز متعددی از جشنواره‌های بین‌المللی دریافت کرد و به یکی از آثار برجسته سینمای ترکیه تبدیل شد.

معجزه در بند هفتم محصول سال ۲۰۱۹ سینمای ترکیه، بازسازی فیلم محبوب کره‌ای به همین نام است. این فیلم داستان تأثیرگذار ممو، مردی با مشکلات ذهنی را روایت می‌کند که به اشتباه به قتل دختری کوچک متهم شده و به زندان فرستاده می‌شود. در زندان، ممو با هم‌سلولی‌های خود دوستی برقرار می‌کند و آنها به او کمک می‌کنند تا با دختر کوچکش، اوا، دوباره ارتباط برقرار کند. این پیوند عاطفی و تلاش آنها برای اثبات بی‌گناهی ممو، در قلب داستان قرار دارد.

فیلم با کارگردانی محمد ادا اوزتکین، توانسته است مخاطبان بسیاری را با بازی عالی آراس بولوت اینملی (در نقش ممو) جذب کند. یکی از نکات جالب توجه فیلم، این است که این نسخه ترکی توانست در سال ۲۰۱۹ به پرفروش‌ترین فیلم ترکیه تبدیل شود و همچنین به دلیل انتشار در نتفلیکس، بین‌المللی نیز محبوبیت زیادی کسب کرد.

این فیلم به دلیل پیام‌های قوی در مورد خانواده، عشق و عدالت، هم تماشاگران و هم منتقدان را تحت تأثیر قرار داد و همچنین در کشورهای مختلفی مانند فرانسه و آمریکای لاتین نیز مخاطب‌های زیادی پیدا کرد.

گاهی فیلم های سینمایی ترکی دردی را روایت می‌کنند که با گذر زمان التیام نمی‌یابد. فیلم کجا می‌روی، آیدا؟ (Quo Vadis, Aida?) ساخته یاسمینا ژبانیچ در سال 2020 شاید بهترین فیلم ترکی در ژانر خودش باشد، پرده از یکی از تاریک‌ترین لحظات تاریخ معاصر برمی‌دارد فاجعه سربرنیتسا در سال 1995. این فیلم داستان آیدا، مترجم سازمان ملل در اردوگاهی پناهنده‌پذیر را روایت می‌کند که در میان آشفتگی جنگ بوسنی، بین وظیفه حرفه‌ای و عشق مادری، ناچار به تصمیم‌گیری‌هایی ویرانگر می‌شود. او که در جستجوی امنیت برای خانواده‌اش است، باید در برابر جهانی که پشت به فاجعه کرده، راهی برای بقا پیدا کند. اما چه می‌شود وقتی درهای پناهگاه بسته شوند و امید پشت در بماند؟

ژبانیچ، که خود اهل بوسنی است، این فیلم را به عنوان سفری احساسی و تلخ به گذشته‌ای نگران‌کننده ساخته است. دوربین فیلم بدون هیچ‌گونه فیلتر یا بزرگ‌نمایی، بیننده را در دل ترس و بی‌پناهی گرفتار می‌کند و داستانی می‌سازد که بیش از یک فیلم، شبیه به شهادت تاریخی است. فیلم با دیالوگ‌های حساب‌شده و سکوت‌هایی که گاهی بلندتر از هر فریادی‌اند، بیننده را مجبور به روبه‌رو شدن با حقیقتی می‌کند که نمی‌توان از آن گریخت. الهام‌گرفته از شهادت بازماندگان، فیلم تجربه‌ای عمیق و دردناک از شکسته شدن اعتماد، خیانت و قدرت در برابر ضعف انسانی را ارائه می‌دهد.

این اثر سینمایی پس از نمایش در جشنواره فیلم ونیز 2020، تحسین گسترده منتقدان را به دست آورد و به عنوان نماینده بوسنی و هرزگوین در اسکار 2021 برای بهترین فیلم بین‌المللی نامزد شد. همچنین موفق به کسب جایزه بهترین فیلم در جوایز فیلم اروپایی 2021 شد. بازی یاسنا جورچیچ در نقش آیدا به شکلی برجسته و فراموش‌نشدنی اجرا شده است و چنان احساسی به شخصیت می‌بخشد که تماشاگر را در دلهره و اضطراب او شریک می‌کند.

در شهری کوچک و خشک که آب در آن کمیاب است و گودال‌های عظیم یکی پس از دیگری دهان باز می‌کنند، دادستانی جوان و آرمان‌گرا به نام امره پا می‌گذارد. در ابتدا مقامات محلی با او گرم برخورد می‌کنند. اما هرچه به حقیقت جنایتی نزدیک‌تر می‌شود، شایعه و دشمنی بیشتر در اطرافش جمع می‌شود. شهر زیر آفتاب سوزان و سکوت مرگبار، آرام‌آرام او را در تله‌ای محاصره می‌کند.

«روزهای سوزان» در سال ۲۰۲۲ به نویسندگی و کارگردانی امین آلپر (Emin Alper) ساخته شد. سلاحتین پاشالی (Selahattin Paşalı) و اکین کوچ (Ekin Koç) در آن بازی می‌کنند. فیلم در بخش نوعی نگاه (Un Certain Regard) جشنواره کن ۲۰۲۲ نمایش داده شد و نامزد جایزه Queer Palm بود. در جشنواره طلایی نارنج آنتالیا جوایزی از جمله بهترین کارگردانی، بهترین بازیگر مرد (پاشالی) و بهترین بازیگر نقش مکمل مرد (اروِل باباوغلو) را گرفت و در جشنواره پولا هم جایزه بهترین فیلم را برد. نکته جالب اینکه در دسامبر ۲۰۲۲، یعنی پس از نمایش فیلم Burning Days در کن و آنتالیا، اداره کل سینمای ترکیه خواستار بازپرداخت حمایت مالی تولید فیلم شد.

این فیلم ترکی از ژانر تریلر برای نقد فساد، قدرت و خشونت اجتماعی استفاده می‌کند. برخی منتقدان آن را با آثار کلاسیکی مثل «Wake in Fright» و «Deliverance» مقایسه کرده‌اند. همین جسارت، آن را به یکی از مهم‌ترین فیلم‌های جدید سینمای ترکیه تبدیل کرده است.

زمستان در روستایی دورافتاده در شرق آناتولی بی‌رحم است. سامت  معلم نقاشی است و دوره خدمت اجباری‌اش را در این روستا می‌گذراند. او رویای انتصاب به استانبول را در سر دارد، اما امیدش کمرنگ می‌شود. وقتی متهم می‌شود که با یکی از شاگردانش رفتار نامناسب داشته، زندگی‌اش زیر ذره‌بین قرار می‌گیرد. در میان این بحران، سامت با نورای آشنا می‌شود، معلمی از روستایی دیگر که با او و همکارش کنان رابطه‌ای پیچیده پیدا می‌کند.

فیلم About Dry Grasses در سال ۲۰۲۳ به کارگردانی نوری بیلگه جیلان ساخته شد و فیلمنامه را او با ابرو جیلان و آکین آکسو نوشته است. دنیز جلیلوغلو (Deniz Celiloğlu)، مروه دیزدار (Merve Dizdar) و مصعب اکیجی (Musab Ekici) بازیگران اصلی هستند. مدت فیلم ۱۹۷ دقیقه است و در بخش رقابتی جشنواره کن ۲۰۲۳ نمایش داده شد. مروه دیزدار برای نقش نورای جایزه بهترین بازیگر زن را گرفت و بنا بر گزارش‌ها نخستین بازیگر زن ترکیه‌ای بود که به این افتخار رسید. این فیلم همچنین نماینده ترکیه برای رقابت در بخش بهترین فیلم بین‌المللی اسکار بود.

این اثر نشان می‌دهد چرا جیلان بعد از بیش از یک دهه هنوز مهم‌ترین چهره سینمای ترکیه است. فیلم در مرز اخلاق، میل و خودفریبی حرکت می‌کند و تماشاگر را در برابر پرسش‌هایی بی‌پاسخ می‌گذارد.

سوالات متداول

جمع بندی

از دیرباز تاکنون، سینمای ترکیه در ژانرهای مختلف، آثار متفاوتی را به مخاطبین خود معرفی کرده است. در این مقاله تلاش کردیم تا فیلم های سینمایی ترکی با بهترین کیفیت را به شما معرفی کنیم. امید داریم تا این لیست برای شما مفید بوده باشد و از تماشای فیلم‌های معرفی شده لذت ببرید. خوشحال می‌شویم تا در بخش‌ کامنت‌ها برای ما بنویسید که به نظر شما بهترین فیلم ترکی زبان چه اثری است؟