۶ فیلم وسترن کمتر دیده‌شده جان وین که سینما را متحول کردند!

جان وین، یکی از نمادهای واقعی عصر طلایی هالیوود، فعالیت حرفه‌ای خود را در دوران فیلم‌های صامت دهه ۱۹۲۰ آغاز کرد. او طی ۵۰ سال به‌طور مداوم به بازیگری ادامه داد و با حضور در بیش از ۱۷۰ فیلم، جایگاه خود را به‌عنوان یکی از موفق‌ترین و محترم‌ترین ستاره‌های تاریخ سینما تثبیت کرد. وین در طول دوران حرفه‌ای خود توانایی و انعطاف‌پذیری بالایی را در ژانرهای مختلف به نمایش گذاشت، اما با این حال، وقتی نام او به میان می‌آید، ناخودآگاه یک ژانر خاص بیش از هر چیز دیگری در ذهن تداعی می‌شود.

پیشنهاد مطالعه

ترلان پروانه با حجاب دیده نشده در جوانی؛ چهره قبل عمل او را دیده‌اید؟

وین در سال ۱۹۳۹ و پس از ایفای نقش هنری ملقب به رینگو کید در فیلم Stagecoach به شهرتی جهانی دست یافت؛ فیلمی که امروزه یکی از بهترین و تأثیرگذارترین آثار وسترن تاریخ سینما محسوب می‌شود. او پیش از درگذشتش در سال ۱۹۷۹ در بیش از ۸۰ فیلم وسترن بازی کرد و به چهره‌ای مترادف با این ژانر تبدیل شد. از جمله مشهورترین آثار او می‌توان به The Searchers، True Grit و Rio Bravo اشاره کرد.

جان وین همچنان به‌عنوان نماد نهایی وسترن هالیوود و تجسم شخصیت سرسخت، مستقل و ماجراجوی مرزنشین آمریکایی در یادها باقی مانده است. اما با وجود تعداد زیاد آثار کلاسیک در کارنامه‌اش، طبیعی است که برخی از فیلم‌های او در گذر زمان کمتر دیده شده یا تا حدی به فراموشی سپرده شده باشند.

آثار شایسته تقدیر

Big Jake (۱۹۷۱)

یک وسترن فوق‌العاده از دوران پایانی فعالیت جان وین که سرشار از اکشن و ماجراجویی است و به‌شکلی هوشمندانه تضاد میان غرب وحشی رو به افول و عصر جدیدی را که فناوری‌هایی مانند خودرو، موتورسیکلت و تپانچه‌های نیمه‌خودکار را به همراه آورده به تصویر می‌کشد. با وجود کیفیت بالای فیلم، به دلیل تغییرات گاه‌وبی‌گاه لحن میان خشونت شدید و صحنه‌های کمدی اغراق‌آمیز، کمی از فهرست اصلی جا مانده است.

North to Alaska (۱۹۶۰)

جان وین در این فیلم نقش یک جوینده طلای سرسخت را بازی می‌کند که برای آوردن نامزد شریکش راهی شمال می‌شود، اما در نهایت یک رقاصه زیبا را با خود بازمی‌گرداند. فیلم تمام عناصر کلاسیک وسترن را در خود دارد؛ از جستجوی طلا و دعواهای پرهیاهوی میخانه‌ها گرفته تا خیابان‌های گِلی، کلبه‌های چوبی و مناظر خشن سرحدی. البته اگر بخواهیم بسیار سخت‌گیرانه قضاوت کنیم، چون داستان در آلاسکا و در دوران تب طلای قرن بیستم رخ می‌دهد و نه در سرحدات غربی آمریکا در قرن نوزدهم، برخی معتقدند که این فیلم را نمی‌توان یک وسترن اصیل دانست.

۶. Angel and the Badman (۱۹۴۷)

Angel and the Badman درباره یک هفت‌تیرکش زخمی است که توسط یک زن جوان از فرقه کوئیکرها و خانواده‌اش مورد پرستاری قرار گرفته و سلامتی خود را بازمی‌یابد. او در ادامه میان گذشته خشونت‌بار خود و احساساتی که نسبت به این زن پیدا کرده گرفتار می‌شود. اگرچه فیلم صحنه‌های تیراندازی و قهرمان‌بازی کم ندارد، اما تمرکز اصلی آن بیشتر بر کشمکش‌های درونی شخصیت اصلی است تا اکشن خالص. همین موضوع باعث شده این فیلم یکی از نخستین نمونه‌های مهم وسترن باشد که چهره‌ای انسانی‌تر از کابوی‌های کلاسیک هالیوود ارائه می‌دهد؛ رویکردی که بعدها در این ژانر بسیار رایج شد.

Angel and the Badman آغاز همکاری طولانی‌مدت میان جان وین و جیمز ادوارد گرانت، نویسنده و کارگردان فیلم، بود؛ همکاری‌ که در مجموع ۱۲ فیلم را در بر گرفت. با وجود کیفیت بالای این اثر، فیلم در سایه پروژه‌های مشهورتر این دو نفر مانند The Alamo، The Comancheros و McLintock! قرار گرفته و کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

اگر این موارد را دوست دارید، این فیلم را ببینید:

اگر فردی رمانتیک هستید و همیشه دوست داشته‌اید چهره‌ای نرم‌تر و آسیب‌پذیرتر از جان وین را ببینید، این فیلم انتخاب مناسبی است؛ اثری که بیش از تیراندازی و خشونت، بر رشد شخصیت‌ها و کشمکش‌های درونی آنها تمرکز دارد.

از دیدن این فیلم صرف‌نظر کنید اگر:

از طرفداران وسترن‌های کلاسیک اولیه هستید که در آنها شخصیت اصلی یک قهرمان شکست‌ناپذیر و بی‌عیب‌ونقص است و همه مشکلات را با اسلحه حل می‌کند.

۵. The Sons of Katie Elder (۱۹۶۵)

جان وین در کنار دین مارتین، ارل هالیمن و مایکل اندرسون جونیور نقش چهار برادر را بازی می‌کنند که پس از سال‌ها دوری برای مراسم خاکسپاری مادرشان دوباره دور هم جمع می‌شوند. آنها پس از بازگشت به خانه متوجه می‌شوند که پدرشان به قتل رسیده و مزرعه خانوادگی نیز از چنگشان خارج شده است. تلاش برای کشف حقیقت، آنها را با شبکه‌ای از رازها، دروغ‌ها و فساد در زادگاهشان روبه‌رو می‌کند و وادارشان می‌سازد برای اعاده حیثیت خانواده خود مبارزه کنند.

اگر داستان فیلم برایتان آشنا به نظر می‌رسد، احتمالاً به این دلیل است که فیلم Four Brothers محصول ۲۰۰۵ با بازی مارک والبرگ تا حدودی از The Sons of Katie Elder الهام گرفته است؛ هرچند آن فیلم یک اکشن شهری خشن است، نه یک وسترن کلاسیک.

The Sons of Katie Elder نسبت به بسیاری از آثار اولیه جان وین واقع‌گرایانه‌تر و ملموس‌تر به نظر می‌رسد. شخصیت او در این فیلم بیشتر به کابوی‌های خشن، سخت‌جان و باتجربه‌ای شباهت دارد که در سال‌های پایانی فعالیتش ایفا می‌کرد، نه قهرمانان جوان و آرمان‌گرای دوران ابتدایی کارنامه‌اش. اگرچه فیلم در ظاهر یک وسترن سنتی و قدیمی به نظر می‌رسد، اما در واقع برای زمان خود اثری پیشرو بود و داستانی تاریک و مدرن درباره غفلت خانوادگی و احساس گناه میان برادران را روایت می‌کرد.

این فیلم را ببینید اگر:

به دنبال یک وسترن کلاسیک و هیجان‌انگیز دیگر برای فهرست تماشای خود هستید یا فیلم Four Brothers را دیده‌اید و می‌خواهید با اثری که الهام‌بخش آن بوده آشنا شوید.

از دیدن این فیلم صرف‌نظر کنید اگر:

به دنبال یک وسترن سرگرم‌کننده و سبک برای تماشای خانوادگی هستید. The Sons of Katie Elder فضایی تلخ و جدی دارد و بخش زیادی از حال‌وهوای شاد آثار اولیه جان وین را ندارد.

۴. The Cowboys (۱۹۷۲)

The Cowboys داستان یک دام‌دار سالخورده با بازی جان وین را روایت می‌کند که گروهی از پسران مدرسه‌ای را برای یک مأموریت خطرناک انتقال گله استخدام می‌کند. زمانی که یک تراژدی رخ می‌دهد، این نوجوانان مجبور می‌شوند خیلی زود بزرگ شوند و برای انتقام و اجرای عدالت تلاش کنند.

این فیلم به دلیل کارگردانی مطمئن و موسیقی باشکوه جان ویلیامز مورد تحسین قرار گرفته است. همچنین دیدن جان وین در نقشی متفاوت، به‌عنوان مردی سالخورده و آسیب‌پذیر که بیشتر نقش یک پدر را ایفا می‌کند تا یک قهرمان شکست‌ناپذیر، بسیار جذاب است.

بزرگ‌ترین نقطه قوت فیلم شاید در عین حال بزرگ‌ترین نقطه ضعف آن نیز باشد. با وجود اینکه جان وین یکی از پیچیده‌ترین، چندلایه‌ترین و متعهدانه‌ترین بازی‌های دوران حرفه‌ای خود را ارائه می‌دهد، این نقش در سایه شخصیت‌های افسانه‌ای و شکست‌ناپذیری قرار گرفته که مخاطبان معمولاً از او انتظار داشتند.

این فیلم را ببینید اگر:

می‌خواهید توانایی‌های واقعی جان وین در بازیگری را ببینید؛ اجرایی احساسی و پخته از سال‌های پایانی فعالیتش که میان سرسختی، احساس گناه و گرمای انسانی تعادل برقرار می‌کند.

از دیدن این فیلم صرف‌نظر کنید اگر:

بیشترین لذت شما از وسترن‌ها تماشای مناظر وسیع و چشم‌نواز غرب وحشی است؛ زیرا بخش قابل توجهی از داستان The Cowboys در محیطی باتلاقی و خطرناک جریان دارد.

۳. Rio Lobo (۱۹۷۰)

Rio Lobo یک وسترن کلاسیک و خوش‌ریتم و آخرین قسمت از سه‌گانه غیررسمی مشترک با Rio Bravo و El Dorado است. داستان اندکی پس از پایان جنگ داخلی آمریکا رخ می‌دهد و جان وین در نقش یک سرهنگ سالخورده ارتش اتحادیه ظاهر می‌شود که با دو سرباز سابق ارتش کنفدراسیون متحد می‌شود تا گروهی از قانون‌شکنان مسئول یک سرقت مرگبار از قطار را پیدا کند.

این سومین فیلم به کارگردانی هاوارد هاکس با بازی جان وین بود که موضوع کلانتر یا مقام قانون‌مدار شهری را در برابر قانون‌شکنان محلی بررسی می‌کرد. در آن زمان احتمالاً خستگی مخاطبان از این فرمول تکراری آغاز شده بود و همین مسئله به عملکرد ضعیف‌تر فیلم در گیشه نسبت به دو اثر قبلی کمک کرد.

اگرچه بسیاری این فیلم را صرفاً تکرار آثار قبلی می‌دانند، اما Rio Lobo با جایگزین کردن فضای آشنای شهرهای کوچک وسترنی با یک سرقت قطار در دوران جنگ، عناصر جذابی مانند خیانت، آسیب‌های روحی جنگ و تلخی‌های به‌جامانده از جنگ داخلی را وارد داستان می‌کند. همین ویژگی‌ها باعث شده روایت فیلم نسبت به Rio Bravo و El Dorado لحن تندتر و بدبینانه‌تری داشته باشد.

این فیلم را ببینید اگر:

از Rio Bravo و El Dorado لذت برده‌اید اما مانند بسیاری از مخاطبان هرگز فرصت تماشای سومین قسمت این سه‌گانه غیررسمی به کارگردانی هاوارد هاکس را پیدا نکرده‌اید.

از دیدن این فیلم صرف‌نظر کنید اگر:

به دنبال یک وسترن نوآورانه هستید که قواعد ژانر را بشکند و برداشت تازه‌ای از فرمول‌های شناخته‌شده وسترن ارائه دهد.

۲. 3 Godfathers (۱۹۴۸)

3 Godfathers به کارگردانی جان فورد، روایت کتاب مقدسی سه مغ را با حال‌وهوایی وسترنی و آمریکایی بازآفرینی می‌کند. جان وین در نقش یکی از سه سارق بانک ظاهر می‌شود که پس از فرار به دل بیابانی سوزان، برای محافظت از یک نوزاد تازه‌متولدشده که یتیم شده است، جان و آزادی خود را به خطر می‌اندازند. آنها به این کودک قول می‌دهند که او را سالم به مقصد برسانند و از او مراقبت کنند.

این فیلم سرشار از احساس، طنز و قهرمانی‌های کلاسیک وسترنی است و احتمالاً معنوی‌ترین اثر جان وین در دهه ۱۹۴۰ محسوب می‌شود. فیلم در زمان اکران به‌دلیل فیلمبرداری چشم‌نواز و داستان تأثیرگذارش مورد تحسین منتقدان قرار گرفت، اما با گذشت زمان در سایه همکاری‌های مشهورتر جان فورد و جان وین مانند The Searchers و Stagecoach قرار گرفت و کمتر مورد توجه قرار گرفت.

این فیلم را ببینید اگر:

به دنبال فیلمی برای تعطیلات کریسمس هستید اما اثری خشن‌تر و جدی‌تر از فیلم‌های معمول این مناسبت را ترجیح می‌دهید.

از دیدن این فیلم صرف‌نظر کنید اگر:

با تمثیل‌های آشکار کتاب مقدس و نمادگرایی مذهبی پررنگ که نقش محوری در پیشبرد داستان دارند، راحت نیستید.

۱. Dark Command (۱۹۴۰)

پس از موفقیت بزرگ جان وین در Stagecoach در سال ۱۹۳۹، او سال بعد دوباره در Dark Command در کنار کلر تروور ظاهر شد. این وسترن که در دوران جنگ داخلی آمریکا جریان دارد، از این نظر نیز اهمیت ویژه‌ای دارد که تنها فیلمی است که دو اسطوره بزرگ ژانر وسترن، جان وین و روی راجرز، در آن در کنار یکدیگر بازی کرده‌اند.

جان وین در این فیلم نقش یک کابوی صادق و سختکوش را بازی می‌کند که نه‌تنها در رقابت برای تصدی سمت مارشال شهر، بلکه در به دست آوردن قلب زنی که هر دو عاشقش هستند نیز بر یک معلم محلی پیروز می‌شود. این شکست باعث خشم معلم شده و او گروهی بی‌رحم از شورشیان مسلح تشکیل می‌دهد تا منطقه را به آشوب بکشد. در نتیجه، مارشال تازه‌منصوب‌شده مجبور می‌شود برای حفاظت از شهر و مردمش وارد مبارزه شود.

Dark Command تمام عناصر محبوب یک وسترن کلاسیک را در خود دارد؛ از اکشن و عاشقانه گرفته تا درگیری‌های بزرگ و حماسی در مرزهای غرب آمریکا. فیلم با اضافه کردن مقدار مناسبی ملودرام و اندکی طنز، فراتر از یک وسترن معمولی ظاهر می‌شود. نتیجه نهایی اثری سرگرم‌کننده و جذاب است که از بسیاری از فیلم‌های مشهور جان وین چیزی کم ندارد، اما به شکلی عجیب کمتر در فهرست بهترین وسترن‌های او قرار می‌گیرد.

این فیلم را ببینید اگر:

می‌خواهید برخی از جسورانه‌ترین و تماشایی‌ترین بدلکاری‌های آن دوران را ببینید و همچنین شاهد همبازی شدن دو اسطوره وسترن، جان وین و روی راجرز، باشید.

از دیدن این فیلم صرف‌نظر کنید اگر:

به دنبال به‌یادماندنی‌ترین بازی جان وین در تمام دوران حرفه‌ای او هستید. هرچند وین عملکرد خوبی ارائه می‌دهد، اما والتر پیجن با بازی کاریزماتیک، چندلایه و تأثیرگذارش در نقش شخصیت منفی داستان، بخش عمده توجه مخاطب را به خود اختصاص می‌دهد.