همدان؛ شهر دایره‌ای ایران و سلماس؛ شهر شطرنجی

همدان به‌عنوان یکی از نمونه‌های متفاوت شهرسازی در ایران، ساختاری شعاعی و متحدالمرکز دارد.

پیشنهاد مطالعه

حقایقی که درباره فیلم سوپرگرل (Supergirl) که نمی‌دانستید؛ چرا این ابرقهرمان همیشه در سایه ماند؟

در سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۴ خورشیدی، مهندس آلمانی «کارل فریش» طرحی جدید برای شهر همدان ارائه کرد. این طرح با الهام از ساختار دایره‌ای و مرکز‌محور شهر باستانی هگمتانه شکل گرفت.

نقشه همدان بر پایه الگوی شعاعی طراحی شد و خیابان‌های اصلی از مرکز شهر به سمت نقاط مختلف امتداد پیدا کردند.

در مقابل، سلماس نمونه‌ای متفاوت از شهرسازی در ایران است. پس از زلزله ۱۶ اردیبهشت ۱۳۰۹، شهر و روستاهای اطراف آن به‌طور گسترده تخریب شدند.

پس از زلزله، کارشناسان آلمانی منطقه را بررسی کردند و اراضی اهرنجان را برای احداث شهر جدید مناسب دانستند. طراحی نقشه شهر جدید نیز به اسدالله‌خان محوّل شد.

شهر جدید سلماس بر اساس الگوی شطرنجی ساخته شد؛ الگویی که خیابان‌های منظم و متقاطع را در ساختار شهری ایجاد می‌کند.