پشه‌ها عاشق چه کسانی هستند؟/ رازهای تکان‌دهنده از جذابیت‌های نامرئی بدن انسان!

آیا تا به حال فکر کرده‌اید چرا برخی افراد همدم پشه‌ها هستند و دیگران در امان می‌مانند؟ یک مطالعه جدید و بحث‌برانگیز، پرده از رازهای جذب پشه‌ها برمی‌دارد و نشان می‌دهد که گونه‌های مختلف پشه، طعم‌های متفاوتی دارند و حتی ممکن است جنسیت شما در انتخاب طعمه بی‌تاثیر نباشد!

پیشنهاد مطالعه

بازیگر آوای باران با چهره زیبا در ماشین / موهای بلوند چقدر بهش میاد

به گزارش پلاس، گویی تاریخ بشر با نیش پشه‌ها گره خورده است؛ این دشمنان کوچک و آزاردهنده، بیش از یک میلیون سال است که مهمان ناخوانده سفره زندگی ما بوده‌اند و علاوه بر سوزش و خارش، بیماری‌های مرگباری چون دنگی، زیکا، تب زرد و مالاریا را به ارمغان آورده‌اند. سال‌هاست که دانشمندان می‌دانند پشه‌ها با ترکیبی از دی‌اکسید کربن، گرما و البته بوهای پیچیده بدن انسان، طعمه خود را پیدا می‌کنند. اما در دنیای هزارتوی ترکیبات آلی فرّار و میکروبیوم‌های پوستی، دقیقاً کدام رایحه‌ها درهای بهشت را برای پشه‌ها باز می‌کنند؟
رقابت گونه‌های پشه برای یک “طعمه” واحد!

تا پیش از این، مطالعات نشان داده بودند که میزان جذابیت افراد برای حشرات گزنده متفاوت است، اما هیچ‌گاه به طور همزمان، واکنش گونه‌های مختلف پشه به یک فرد واحد بررسی نشده بود. اینجاست که متیو دِجنارو و تیم تحقیقاتی‌اش وارد میدان شدند. آن‌ها با استفاده از دستگاهی به نام «یونی‌پورت اولفکتومتر»، میزان جذب سه گونه پشه مرگبار – آئدس آئجیپتی (ناقل دنگی، زیکا و چیکونگونیا)، آئدس آلبوپیکتوس (ناقل همان بیماری‌ها) و کولکس کوئینکوئفاسیاتوس (ناقل ویروس نیل غربی) – را نسبت به ۱۱۹ داوطلب انسانی سنجیدند.
شگفتانه! پشه‌ها هم “سلیقه” دارند!
نتایج این مطالعه، که البته هنوز در دست داوری است، زوایای جدیدی را روشن کرد:

آئدس آئجیپتی، جسورترین شکارچی: این گونه پشه، بیشترین علاقه را به انسان نشان داد؛ به طور میانگین ۸۹ درصد از پشه‌ها به سمت بوی بدن انسان جذب شدند. جالب‌تر اینکه، این تنها گونه‌ای بود که ترجیح معناداری به مردان نسبت به زنان نشان داد!
طعم‌های متفاوت برای ذائقه‌های مختلف: مشخص شد که هر گونه پشه، به ترکیبات شیمیایی خاصی از بوی بدن انسان تمایل دارد. برای مثال، حضور «کتون‌ها» با جذب بیشتر آئدس آلبوپیکتوس همراه بود، در حالی که آئدس آئجیپتی و کولکس کوئینکوئفاسیاتوس بیشتر به سمت بوهایی جذب می‌شدند که این ترکیبات در آن‌ها کمتر بود.
هیچ‌کس “محبوب” همه نیست! یافته کلیدی دیگر این بود که گونه‌های مختلف پشه، معمولاً به یک دسته از افراد جذب نمی‌شوند. کسانی که برای پشه کولکس کوئینکوئفاسیاتوس بسیار جذاب بودند، اغلب کاملاً با افرادی که گونه‌های آئدس را جذب می‌کردند، متفاوت بودند. این یعنی، اگر شما پشه “خور” یک نوع پشه هستید، لزوماً پشه “خور” نوع دیگر نخواهید بود!

تغییر پارادایم در درک پشه‌ها:

جرونیمو آلنکار، متخصص پشه و پژوهشگر سلامت عمومی، این یافته‌ها را «پیشرفت بزرگی در حوزه زیست‌شناسی ناقلان بیماری» توصیف می‌کند و معتقد است این مطالعه، دیدگاه ما را از «چه چیزی پشه‌ها را جذب می‌کند؟» به «کدام پشه، کدام فرد را جذب می‌کند؟» تغییر می‌دهد. او دلیل این تفاوت‌ها را همزیستی گونه‌های مختلف پشه در اکوسیستم‌های متفاوت (شهری در مقابل جنگلی) و بهره‌برداری از منابع مختلف (افراد مختلف یا زمان‌های مختلف روز) می‌داند تا از رقابت مستقیم با یکدیگر جلوگیری کنند.
اما آیا قصه همین‌جا تمام می‌شود؟
با وجود این نتایج هیجان‌انگیز، برخی پژوهشگران دیگر نسبت به تعمیم این یافته‌ها محتاط‌تر هستند. آن‌ها معتقدند:

اثرات کوچک، در دنیای واقعی ناپدید می‌شوند: ترجیحات گزارش‌شده، به خصوص در مورد تمایلات جنسی پشه آئدس آئجیپتی، ممکن است در شرایط واقعی و با وجود عوامل محیطی دیگر (مانند باد، نور و…) کمرنگ شوند.
جغرافیا، مهم‌ترین متغیر؟ ترجیحات پشه‌ها ممکن است در مناطق جغرافیایی مختلف، بسته به جمعیت محلی پشه‌ها و ژنتیک انسان‌ها، متفاوت باشد.
آزمایشگاه با دنیای واقعی فرق دارد: دستگاه‌هایی مانند اولفکتومتر، عوامل مهم دیگری مانند دی‌اکسید کربن، گرما، رطوبت و حتی نشانه‌های بصری (مانند رنگ لباس) را در نظر نمی‌گیرند که همگی در جذب پشه‌ها نقش دارند.

این مطالعه، دریچه‌ای نو به دنیای پیچیده تعامل انسان و پشه گشوده است، اما همچنان تحقیقات بیشتری لازم است تا بتوانیم به طور کامل بفهمیم چرا برخی از ما، میزبانان محبوب‌تر پشه‌ها هستیم و چگونه می‌توانیم از این حمله ناخواسته در امان بمانیم.